Sinau Basa Jawa "RARA ANOMRITA"

SESORAH        Sesorah iku tembung liya saka pidhato. Pidhato iku medharake gagasan sarana lesan kang ditujokake marang wong akeh (masyarakat/bebrayan). Akeh tembung kang maknane padha karo sesorah antara liya tanggap sabda, tanggap wacana, medhar sabda, sabda tama, lan liya-liyane. Sanajan tegese padha, tembung-tembung mau kudu patitis anggone ngepasake. Kudu cocog karo unggah-ungguhe. A. Maca lan nemokake struktur lan kaidah teks sesorah Sesorah Halalbihalal [1] Assalamu’alaikum warahmatullahi wabarakatuh [2] Bapak-bapak, Ibu-ibu, kaum muslimin-muslimat ingkang satuhu kinakbekten. Minal aidzin wal faidzin. [3] Mangga sesarengan kula dherekaken ngonjukaken pudya puji sukur dhumateng ngarsanipun Gusti ingkang Maha Agung, Allah SWT, ingkang sampun paring taufik sarta hidayah. [4] Ing kalodhangan menika keparengna kula ngadeg ing ngarsa panjenengan sadaya, saperlu ngaturaken prekawis sakedhik gegayutan kaliyan acara “Apura ingapura” utawi “Halalbihalal”...

Aksara Jawa       Aksara Jawa uga dikenal mawa jeneng Aksara hanacaraka. Jeneng "Hanacaraka" dijupuk saka urutan limang aksara wiwitane. Urutan dhasar  aksara jawa nglegena (utawa uda) iki cacahe ana rongpuluh langsung nglambangake kabeh fonem basa jawa. Aksara Jawa : Pasangan Aksara Jawa : Sandhangan Aksara Jawa :       Sandhangan iku pakean utawa busana. Kanthi nganggo pakean mau, bisa dadi luwih luwes, luwih aji, lan luwih merdika menyang ngendi wae. Aksara jawa iku kelebu aksara jinis abugida utawa hibrida utawa cangkokan antarane aksara silabik karo aksara alfabetik. Minangka aksara silabik, saben aksara jawa iku nadyan nglegena(durung nganggo sandhangan/wuda) wis bisa muni. Aksara Murda : Pasangan Aksara Murda : Aksara Rekan :       Aksara rekan yaiku aksara kang direka utawa digawe kanggo njangkepi cacahe aksara kang bisa katulis nganggo aksara jawa. Aksara Swara : Aksara Swara yaiku je...

TEMBANG MACAPAT PUPUH SINOM       Serat Wedhatama iku anggitane Kanjeng Gusti Pangeran Adipati Arya (KGPAA) Mangkunegara VI. Tembung ‘serat’ tegese tulisan/karya, ‘wedha’ tegese wulangan/tuntunan, dene ‘tama’ duwe teges utama/kautaman. Dadi, wose serat Wedhatama iku wulangan luhur kanggo mbangun budi pekertine sapa wae kang maca. Serat Wedhatama dianggit wujud tembang macapat pupuh Pangkur, Sinom, Pocung, Gambuh, lan Kinanthi. A. Maca lan nanggapi teks serat Wedhatama pupuh Sinom lan nitik guru gatra, guru lagu, lan guru wilangan Sinom   Nuladha laku utama Tumraping wong tanah jawi Wong agung ing ngeksiganda Panembahan senopati Kepati amarsudi Sudaning hawa lan nepsu Pinesu tapa brata Tanapi ing siyang ratri Amamangun karyenak tyasing  sesama Pupuh Sinom ing serat Wedhatama ngemot tembang cacahe 18 pada (bait). Sapada tembang Sinom dhuwur iki kawiwitan saka tembung ‘nuladha’ tekan tembung ‘sasama’. Guru gatra, yaiku wewaton caca...

GEGURITAN        Geguritan iku puisi jawa gagrag anyar kang ora kaiket dening paugeran tinamtu. Cacahe larik, cacahe wanda cacahe pada, tembung-tembung kang dipilih, lan surasane kabeh merdika utawa bebas.         Gumantung net atine kang nggurit. Ana kang nganggo lelewane basa (gaya bahasa) tinamtu, uga ana kang biasa-biasa wae. A. Maca lan nanggapi isine teks geguritan sarta niteni perangan-perangane         Supaya bisa nemokake isine geguritan bisa dilakoni kanthi cara ing ngisor iki. a. Maca kanthi premati,yen prelu dibolan-baleni. b. Nggatekake ubungane larik siji lan sijine, banjur menehi tandha ngaso (/) utawa sigeg (//). c. Golekana tegese tembung-tembung kang angel utawa aneh. Bisa tegese lugu, entar, utawa lambang. d. Golekana pesen utawa amanat kang dikarepake dening panggurite. e. Tambahana tembung utawa wanda saengga ukarane bisa cetha lan bisa ditemokake karepe.         Menawa...